Weinig nieuws

Specht

Na de week vakantie met onze vrienden, waren we er helemaal klaar voor om weer te gaan werken. De duikschool was tenslotte begin maart dan toch eindelijk geopend dus wij dachten: aan de slag!
Dat viel tegen. Ze hadden de eerste week wel een aantal klanten gehad, maar waren er ook achter gekomen dat ze de duikschool toch nog niet echt op orde hadden. Er moest nog geklust worden aan de toiletruimte en er moest nog veel opgeruimd en georganiseerd worden. Bovendien was de boot van degene die als kapitein zou fungeren ook nog niet helemaal 'waterproof'. Dus besloten ze om de tweede week van maart maar weer even te sluiten, met als gevolg dat wij weer uit de startblokken konden stappen... nog even niet werken dus.

Kiskadee

Nou heeft Rob ook contact met een paar duikscholen in Bocas en daar hadden ze nog wel een leuke klus voor hem, een EFR en Rescue klant, zodat hij vanaf 16 maart toch lekker bezig is.
En uiteindelijk: de laatste anderhalve week is Scuba 6 weer open dus de afgelopen dagen is Roberto ook hier weer actief aan het duiken.

Montezuma Oropendola

Alleen voor mij is er nog weinig werk. Het lag in de bedoeling dat ik af en toe op "kantoor" zou werken om klanten te ontvangen, de administratie te doen en verder alle andere voorkomende werkzaamheden van een duikschool te verrichten; hetzelfde wat ik altijd deed in onze eigen duikschool. Maar behalve wat formulieren uitzoeken en printen, heb ik nog niet veel gedaan.

Jonge Kolibrie

Uiteindelijk is het plan om in koppels te gaan werken (op sommige dagen zij samen en op andere dagen Roberto en ik samen), zodat we allemaal part-time kunnen werken en ook van wat vrije tijd kunnen genieten, maar dat is nog niet echt van de grond gekomen. Nou ja, het is nog vroeg dus we wachten af.

Gekko

In de tussentijd verleng ik mijn sabbatical nog maar even en vermaak ik me met lezen, schrijven, hangmatten, spelletjes en genieten van de spechten, kiskadees, oropendola's, kolibries en gekko's om me heen, want die gaan nooit vervelen!

Gekko en Kolibrie

Bezoek

Uitzicht vanaf "Up-in-the-Hill"

In het eerste weekend van maart wisselt het bezoek zich af. Zondag 1 maart heel vroeg vertrekt Jacco per boot, terug naar Guatemala en maandag 2 maart staan wij om half acht in de ochtend op het vliegveld in Bocas om onze vrienden uit Veghel, Coen en Monique, op te halen. Maanden en weken hebben we naar hun komst uitgekeken en het is dan ook een warm weerzien. Natuurlijk hebben we ze altijd bezocht als we op vakantie in Nederland waren, maar het is ontzettend leuk om hen deze keer ons nieuwe thuis te laten zien.

We wandelen door Bocas en nemen in een lokaal tentje een typisch Panamees ontbijt: hojaldras met boletas (gefrituurd "brood" met gehaktballetjes). Het is leuk om Bocas te zien door hun ogen - ze wanen zich vijftig jaar terug in de tijd - en als wij er weer eens vers tegenaan kijken dan klopt dat wel. En Bastimentos is weer een andere ervaring. Het dorpje is maar klein met veelkleurige betonnen of houten huisjes, wasgoed dat over struiken en hekjes gehangen ligt te drogen, overal muziek en altijd mensen op straat.

Lunch (salade en sangria) op de veranda

De week wordt een heerlijke vakantie, want behalve héél veel bijkletsen (wat we vooral 's avonds doen) maken we ook de nodige uitstapjes. We bewandelen de enige straat die ons dorp rijk is, waar geen auto's zijn -hooguit af en toe een kind op de fiets- en laten zien waar we begonnen zijn in Tio Tom en waar we later onze duikschool hebben gehad, terwijl de dorpsbewoners Coen en Monique hartelijk welkom heten.

Cacao-tour door de jungle

We gaan naar "Up in the Hill" een ecofarm die, de naam zegt het al, op het hoogste punt van Bastimentos ligt. Het is even flink klauteren, wat met ons warme vochtige klimaat geen sinecure is, maar het is absoluut de moeite waard. We doen de Cacao-tour en Javier (de eigenaar) neemt ons mee over zijn landgoed waar hij van alles verbouwd: van cacao tot koffie, van bananen tot ananas, van biriba tot jackfruit, van kokosnoten tot hout. Javier is een bron van kennis en ook voor ons (terwijl wij hier al ruim 5 jaar wonen) is het nog leerzaam en interessant. Hij laat het hele proces van cacao maken zien (alles met de hand) en we mogen van alles proeven.

Proeverij na de Cacao-tour

Natuurlijk doen we ook dé tour van Bastimentos. Onze oude bootkapitein (Roberto) neemt ons mee naar Dolphin Bay, waar we diverse dolfijnen zien en daarna naar Zapatilla, een onbewoond eilandje in het nationale park.

Helaas betrekt de lucht als we uit Dolphin Bay vertrekken en de bootrit naar Zapatilla, over een flink stuk open zee, is behoorlijk bonkig. Tegen de tijd dat we op het strand van Zapatilla onze lunch nuttigen, is de zon verdwenen en een half uurtje later steekt er een fikse wind met regen op (die pech hebben wij wel vaker op Zapatilla).

Zapatilla

Picknick op het strand

We besluiten via de mangroves terug te varen in de hoop nog luiaards te spotten maar ook daarmee hebben we geen geluk.

Mariano Creek (mangrove)

En verder houden we ook lekkere luierdagen. Gewoon op onze veranda, in de hangmat een boekje lezen of over de railing leunend de planten en bomen in de jungle en de variëteit aan vogels bekijken.

's Avonds genieten we van cocktails en lekker eten, bij ons thuis of in één van de kleine restaurantjes in het dorp, en de laatste avond trakteren we onszelf op een vijf-gangen diner bij "Guari-Guari", het beste restaurant van Bocas.

Restaurant "Guari-Guari"

Het is een waardige afsluiting van een heerlijke week. Zaterdagmiddag nemen we op het vliegveld weer afscheid van elkaar. Het is natuurlijk veel te snel omgegaan maar we hebben prachtige herinneringen om op terug te kijken.

Uit de lucht

En dan ineens zijn we een aantal weken uit de lucht. Op een zonnige ochtend begin februari starten we de computer op die in eerste instantie normaal functioneert maar na een klein half uurtje ineens op zwart gaat. Na een tweede poging springt hij al na een kwartier uit. Nee hè, computer kapot. Gelukkig is Chris handig met die apparaten en hij ontdekt al snel dat een kapotte ventilator de boosdoener is. Nou is zo'n ventilator simpel te vervangen... ware het niet dat onze computer al bijna vijf jaar oud is, in computerjaren dus pre-historisch, en de onderdelen van dergelijke dinosaurussen allang niet meer op de markt zijn. Ja, ééntje tweedehands, ergens in Hongarije geloof ik.... En dan, met zo'n bejaard beestje is de kans groot dat vandaag de ventilator het begeeft en morgen weer iets anders.

Er moet dus een nieuwe computer komen. Dat is balen want daarvoor moeten we naar David. Dat kost weer twee dagen tijd (te ver om in één dag te halen) en een hoop geld met bovendien het risico dat de keuze in beschikbare laptops ook nog eens heel beperkt is.
Jacco, onze vriend/DM-cursist heeft een beter idee: gewoon on-line bestellen. Ja dat kan wel, maar de enige manier om hier iets per post te ontvangen is via MBE, een postbedrijf dat de spullen via Miami kan doorsturen, en dat kost 20 dollar per kg en dus voor een computer een klein vermogen. Nou... dat blijkt mee te vallen. Na enig rekenwerk komen we tot de conclusie dat het altijd nog voordeliger is dan de tweedaagse reis naar David. Dus de computer wordt besteld, met een verwachte levertijd van ongeveer twee weken die, dankzij een fout op het label, nog eens met een kleine week verlengd wordt.

En ondertussen zijn wij dus uit de lucht. Geen computer, geen internet, geen e-mail, geen Facebook en geen Skype. Maar gelukkig hebben we Jacco nog, die een paar huizen verderop logeert, van wie we dagelijks even zijn laptop mogen gebruiken. Iedere dag komt hij met zijn Mac onder zijn arm ons pad oplopen zodat wij even het internet op kunnen om onze mail en Facebook te bekijken. Sindsdien hebben we Jacco omgedoopt tot WIM, ons Wandelend Internet Mannetje.

Maar ook zonder computer gaat het leven gewoon door.
Halverwege de maand is het carnaval. Dat wordt hier gevierd met diablo's, mannen verkleed in rode en zwarte pakken met belletjes aan hun enkels, zwepen in hun hand en enorme duivelsmaskers op hun hoofd. Het is niet exact duidelijk waar de traditie vandaan komt maar het schijnt zijn oorsprong te vinden in Portobello: toen de Spaanse veroveraars in deze Panamese kustplaats voet aan land zetten, zouden de inwoners van Portobello zelfgemaakte duivel kostuums hebben aangetrokken om de Spanjaarden angst aan te jagen. De pakken en gigantische maskers worden nog steeds met de hand gemaakt en zijn erg indrukwekkend.

Roberto en Jacco ronden deze maand de Divemaster cursus af. Omdat Scuba 6 nog niet operationeel is, moeten ze daarvoor uitwijken naar Bocas waar ze bij een bevriende duikschool mee kunnen naar de diverse duiklocaties. Tja, wij hadden het anders in gedachten maar gelukkig is er altijd wel weer een mouw aan te passen en Jacco heeft de cursus met goed gevolg voltooid. Hij mag zich vanaf nu Divemaster noemen.

Deze week zijn ook eindelijk de meeste duikmaterialen voor Scuba 6 gearriveerd. De verbouwing is nog niet helemaal klaar maar het begint nu wel vorm te krijgen, dus volgende week gaat de duikschool echt van start.
Maar wij beginnen ons werk met een weekje vakantie... want volgende week komen onze vrienden uit Veghel op bezoek. Tja, dat was al heel lang geleden afgesproken en wij gaan dan ook heerlijk samen met hun vakantie-in-eigen-land vieren!

Update

De eerste maand van het jaar zit er alweer op en zoals dat bij iedereen gaat in januari, rollen ook wij na de enerverende feestmaand weer het normale dagelijkse ritme in.

De duikschool is nog niet "up-and-running". Het verbouwen van de ruimte in Tio Tom neemt natuurlijk meer tijd in beslag dan vantevoren gedacht en er moet nog gewacht worden totdat alle spullen vanuit Amerika arriveren. Uiteindelijk hebben Michel en Ginette namelijk besloten om níet de duikmaterialen van Scuba 6 te kopen, maar eigenlijk alleen de naam en hebben ze alles nieuw besteld. Tijdens de feestdagen liep dat uiteraard weer vertraging op maar op dit moment is de container onderweg naar Panama en moet alles (als het goed gaat) eind februari binnen komen. De officiële opening van Scuba 6 Eco Diving is dan ook gepland op 28 februari.

Ondanks dat de duikschool nog niet open is, is Roberto sinds begin januari wel weer actief als instructeur. Jacco, de vriend uit Guatemala waarmee we vorig jaar een paar dagen op stap geweest zijn, is namelijk voor een tijdje op Bastimentos om zijn Divemaster cursus te doen en aangezien hij zijn eigen duikspullen heeft en wij ook, kunnen we met hem gewoon aan de slag. Hij is dus de allereerste klant van de nieuwe shop!

Zelfs de kleintjes helpen mee op Clean-up Day

Verder zijn we ook deze maand weer heel actief met de Bastimentos Clean and Green groep en constateren we dat er veel medelanders zijn die dat een warm hart toedragen.
Mijn stukje "Kleijn-zielig" van eind vorig jaar heeft een vriend van ons geïnspireerd om via zijn bedrijven, Holland Goot BV en Stark Technische Bouwelementen, geld te doneren aan Bastimentos Clean and Green. En zo komt er uit een negatieve ervaring toch weer iets positiefs voort!

Serieus werk dat schoonmaken

En een paar dagen vóór onze maandelijkse Clean-up Day, ontmoeten we op straat een paar Nederlandse toeristen die, zodra ze horen dat we hier al een aantal jaren wonen, natuurlijk nieuwsgierig zijn naar ons leven hier. Ze zijn zo enthousiast over de verhalen dat ze op de Clean-up Day spontaan meehelpen met vuilnis rapen en ons ook nog een donatie geven!
Leuk is ook dat de Clean-up Day in het dorp inmiddels een bekend fenomeen is en steeds meer mensen en ook kinderen gaan meehelpen.

Ingang van de FUNdraiser

We eindigen de maand met een "fundraiser" geïnitieerd en grotendeels georganiseerd door onze representante, om wederom geld op te halen voor de BCG groep. Het moet een feest met eten, drinken en live-muziek worden.

Ook onze vrijwilligers kunnen lekker spelen

En dan merken we hoe lastig het is om een dergelijk evenement te organiseren met lokale mensen en vrijwilligers, want ondanks vele pogingen van enkele mensen binnen de groep om alles goed op de rit te zetten en te coördineren, lopen we tegen een tweetal problemen op. Ten eerste de mentaliteit van de lokale bevolking die, als je vraagt hoe dingen in z'n werk gaan en wie wat waar regelt, geruststellend glimlacht en roept "no problem, dat komt in orde!" waarmee je nog steeds niets te weten bent gekomen. En ten tweede een redelijk aantal vrijwilligers die, nu het hoogseizoen weer in volle gang is, het woord "vrijwillig" letterlijk neemt en niet reageert op oproepen (en uiteindelijk noodkreten) om hulp in welke vorm dan ook.

Goeie opkomst

Met als gevolg dat bijna alles op het allerlaatste moment nog geregeld moet worden en we op de dag zelf ook te weinig mensen hebben om de dingen in goede banen te leiden. Maar ondanks dat er te weinig eten is, de vorken pas arriveren als de helft al klaar is met eten en de muziek dankzij technische problemen pas veel later kan gaan spelen, is de opkomst groot, zijn de mensen enthousiast en eindigt het toch nog in een groot feest.

"Bastimentos Beach Boys" en "Los Mixtos" spelen deze avond samen

En... het feest was wél "clean and green". De locatie was voor deze gelegenheid geheel bekleed met palmbladeren. We hadden biologische afvalbakken waar we het afval konden scheiden en een afvalbak gemaakt van plastic flessen. Ook de glazen hadden we gemaakt van plastic flessen en de borden waren biologisch afbreekbaar dus konden bij het organisch afval gegooid worden. We hebben dus wel een boodschap uitgedragen!

Onze biologische afvalbakken bekleed met palmbladeren

Afvalbak gemaakt van plastic flessen

Feestdagen

De feestdagen waren dit jaar (of eigenlijk moet ik al zeggen: vorig jaar) inderdaad één groot feest. Het is goed te merken dat we in 2014 niet hebben gewerkt want we hebben het afgelopen jaar veel meer mensen leren kennen die hier wonen. In de duikschool, en ook de tijd daarvóór toen we in het hostel werkten, zijn we namelijk vooral met toeristen bezig geweest en hebben we niet echt veel tijd gehad om andere dingen te doen. In het hoogseizoen ben je álle dagen bezig met toeristen en in het laagseizoen ben je voornamelijk blij dat je af en toe níets hoeft te doen. In 2014 hebben we eindelijk tijd om eens een heleboel andere (sociale) activiteiten in de nabije omgeving te doen en dat heeft ons in de loop van het jaar de nodige kennissen en vrienden opgeleverd. Met als resultaat: diverse uitnodigingen voor de feestdagen.

Het begint op 24 december, kerstavond zoals ze dat hier noemen. Michel en Ginette (de nieuwe eigenaren van Scuba 6) komen die avond gezellig bij ons eten. Met een tafel vol hapjes en een fles goeie wijn is de avond zo om.

De volgende dag zijn we uitgenodigd bij Stacy en Ryan. Zij zijn nieuw op Bastimentos en druk bezig om een mooi hotel te bouwen vlak naast waar vroeger onze duikschool zat. Ze zullen daarbij ook een restaurant openen en Stacy wil graag haar recepten op ons uitproberen. Daar zeggen we geen nee tegen! Het eten is heerlijk en ze blijkt ook nog geweldige cocktails te maken.

Met Oud & Nieuw krijgen we het echt druk. Oudejaarsavond vieren we met een aantal mensen die voornamelijk uit de Bastimentos Clean and Green groep komen. Dat doen we in onze oude duikschool (die op het moment -tijdelijk- door Stacy en Ryan bewoond wordt) omdat daar een zee van ruimte is en het absoluut de beste plek is om het vuurwerk te zien.
Het weer is slecht en we waden in de stortende regen door een volledige overstroomde straat naar de oude duikschool, maar eenmaal daar zitten we droog en zeker niet op een droogje dus we hebben het prima naar ons zin.

Na twaalven lopen we naar El Puente, want we zijn voor nog een feestje uitgenodigd. Het is inmiddels gelukkig wel droog maar het pad is modderig en ligt vol plassen dus voorzichtigheid is geboden.
Bij El Puente spelen de alom bekende Bastimentos Beach Boys en komen vooral de locals feesten. En omdat iedereen hier elkaar kent, zijn we nog wel even bezig met iedereen gelukkig nieuwjaar wensen. Het is een gezellige mensenmassa met veel lachen, drinken en dansen. Tegen de tijd dat we rond 3 uur 's ochtends terug naar huis sjokken is het een hele onderneming om op de been te blijven. Tot twee keer toe weet ik Roberto net op tijd op te vangen en hem zo van een modder-pak te redden. Maar, eerlijk is eerlijk, ik had daarbij de paraplu als extra ondersteuning en stond dus nét iets steviger...

De volgende ochtend hangen we vooral brak in de hangmat (vroeger konden we hele weekenden feesten maar nu hakt één oudejaarsavond er al flink in). Veel tijd om daaraan toe te geven hebben we overigens niet want we zijn 's middags uitgenodigd op het nieuwjaarsfeestje van Marjon en Bob in Bocas. Gelukkig is het deze dag prachtig weer en het is met zo'n 16 man erg gezellig bij hun op de veranda. Marjon heeft lekkere gerechten gemaakt en verder nemen alle genodigden iets te eten en/of te drinken mee. En tot onze verbazing ontmoeten we hier, naast een aantal bekenden, ook twee Nederlandse mannen die hier al een aantal jaren wonen en die we nog nooit gezien of (van) gehoord hadden. Hoe vreemd is dat. En ja, dan trek je als Hollanders toch naar elkaar toe en we hebben een tijd lang heel gezellig gepraat en ervaringen uitgewisseld.

De rest van de week doen we het rustig aan en genieten we nog even van het Nederlandse Oudejaarsavondprogramma via "programma gemist" of downloads: beide oudejaar-conferences en het zo oer-gezellige "Ik Hou van Holland".
Als Youpie-fans van het eerste uur moeten we bekennen dat we van zijn voorstelling niet echt onder de indruk waren. Guido's show, daarentegen, vonden we dit keer heel erg sterk.

En zo zitten we alweer in de tweede week van het nieuwe jaar en willen we iedereen een heel goed, gezond, geweldig, grandioos 2015 wensen. Zoals ik op Facebook al zei: Wij zijn het nieuwe jaar in ieder geval met veel lol begonnen!

Kleijn-zielig

Poster van Bastimentos Clean and Green,
het resultaat van een tekenwedstrijd onder de schoolkinderen

Toen we vijf jaar geleden uit Nederland emigreerden, hebben we een speciale belastingaangifte gedaan, de zogenaamde M-aangifte. Aangezien we wilden dat dit correct zou gebeuren, hebben we daarvoor een specialist in de arm genomen: De Kleijne & Janssen, Belastingadviseurs, Bedrijfsadviseurs, Administratieconsulenten, Juristen. Dat kost geld, maar dat hoort erbij. Goed werk moet betaald worden en dan mag je ook wat verwachten. Dus toen wij begin 2010 druk in de weer waren in duikschool en hostel, handelden zij onze belastingzaken af en we kregen te horen dat alles in orde was. Mooi, kunnen wij ongestoord genieten van ons nieuwe leven.

In 2012 krijgen we echter bericht van de heren belastingadviseurs dat er vragen zijn gekomen van de belastingdienst en dat ze opnieuw in de aangifte moeten duiken. Na controle blijkt dat de betreffende werkneemster in de oorspronkelijke aangifte een zeker bedrag in de verkeerde kolom heeft gezet en dat heeft tot verwarring geleid, maar de werkneemster heeft het nodige met de belastingdienst gecorrespondeerd en alles uitgelegd en nu is het dan echt in orde. Uiteraard heeft de medewerkster hier werk aan gehad en we krijgen een fikse rekening voorgeschoteld. Ook al zijn we het daar niet mee eens, het extra werk is tenslotte ontstaan door een fout van hun, betalen we de honderden euro’s toch maar.

Begin dit jaar, tijdens ons verblijf in Nederland komt, met vrienden, het gesprek op belastingen en realiseren Roberto en ik ons dat we nooit zelf een kopie van de uitgewerkte M-aangifte ontvangen hebben. We vragen dus een kopie op die we via de mail ontvangen. Nu we zien welke antwoorden er op de diverse vragen van de aangifte gegeven zijn, rijzen er toch een paar vragen bij ons die we dus aan onze adviseurs voorleggen. We krijgen als reactie dat de betreffende medewerkster met zwangerschapsverlof is en een andere medewerker zou hier helemaal voor in het archief moeten duiken, dus of het goed is als de medewerkster hier zelf op terug komt over een half jaartje.
Ach, natuurlijk begrijpen we dat, het leven gaat door nietwaar, dus we wachten wel. Wat is tenslotte een half jaar op een mensenleven.

En inderdaad, een half jaar later krijgen we een vrolijke e-mail van de nieuwbakken moeder. Ze heeft er niet eens voor in het archief hoeven duiken, zo meldt ze trots, want ze kon de vragen, na al die tijd, gewoon uit d’r blote bolletje beantwoorden. En we hoeven ons geen zorgen te maken, stelt ze gerust, want alles is helemaal in orde.
Een week later krijgen we, tot onze verbazing, een rekening gepresenteerd. De dame in kwestie heeft een kwartiertje nodig gehad om de e-mail aan ons te dichten dus we worden gefactureerd voor een kwart uur, inclusief BTW een bedrag van € 25,41 (waarschijnlijk heeft het schrijven haar niet meer dan tien minuten gekost, maar ja, we moeten afronden). Hmmm....

Nu hebben wij niet veel rekeningen in Nederland te betalen, dus het duurt even voordat we daaraan toekomen en na een paar weken ontvangen we een herinnering. Het toeval wil dat die herinnering binnenkomt op het moment dat we net een hele ochtend bezig zijn geweest met het vuil ruimen in het dorp (want zoals jullie weten werken we als vrijwilligers bij de groep “Bastimentos Clean and Green”) en ik denk enigszins geïrriteerd: “als mensen zich hier uren, dagen, wekenlang onzelfzuchtig kunnen inzetten voor hun gemeenschap en medemens, waarom moet in Nederland dan iedere minuut in klinkende munt omgezet worden?”
En ineens komt er een idee in me op om hier op een ludieke wijze een draai aan te geven. We beantwoorden de herinnering met een uitleg over onze “Bastimentos Clean and Green” groep en vragen of het niet leuk zou zijn om dat kwartiertje werk van de factuur te doneren aan het goede doel. Terwijl ik het schrijf denk ik nog hoopvol dat deze tijd van kerst en nieuwjaar een uitgelezen gelegenheid hiervoor is.
De volgende ochtend hebben we al antwoord. Ik citeer: “Ik heb het even aan de heer de Kleijne gevraagd en hij deelde mij mede dat ons kantoor al aan diverse goede doelen schenkt. Hoe nobel uw gedachte ook is, wij kunnen helaas niet aan uw verzoek voldoen.” En of we de factuur s.v.p. per omgaande willen betalen.

Ik realiseer me dat ik voor een Nederlands publiek schrijf en ik loop het risico dat de lezers me nu meewarig aankijken en zeggen “Wat had je dan verwacht? We leven nu eenmaal in een uurtje-factuurtje maatschappij waarin iedere seconde geld kost.” En misschien hebben jullie wel gelijk en hebben wij na vijf jaar buitenland gewoon een andere mind-set, maar er blijven bij mij twee gedachten door m’n hoofd spoken.
Ten eerste, om het dan toch even zakelijk te houden: Wat een gemiste kans op een beetje gratis reclame! (dit stukje had namelijk ook heel positief voor hun kunnen uitpakken)
En ten tweede: Wat is in hemelsnaam vijftien minuten op een mensenleven?

Vrijwilligen

De winnaars van het schoolproject november (met Meester Mitch)

Ik heb het geloof ik al eens zijdelings gemeld maar we hebben ons een paar maanden geleden als vrijwilligers aangesloten bij de groep "Bastimentos Clean and Green", die zich inzet om met name het vuilnis-probleem op een duurzame manier aan te pakken.

Clean-up Day december

Er is dit jaar namelijk iets veranderd op Bastimentos, want het was verkiezingsjaar. Hier in Panama betekent dat, dat er niet alleen landelijk een nieuwe partij en een nieuwe president gekozen is maar ook dat er in de provincies en gemeentes andere beambten aan de macht komen. Dus sinds augustus heeft Bastimentos een nieuwe burgemeester, een nieuwe representante en een nieuwe corrigidura. Alle drie zijn het jonge mensen die hun hele leven al op Bastimentos wonen, en voor het eerst sinds we hier zijn, hebben we het idee dat deze mensen daadwerkelijk iets voor de gemeenschap doen.

Steeds meer locals helpen mee

Toen wij eind augustus uit Guatemala terug waren, kwamen we in aanraking met de Bastimentos Clean and Green groep en die hadden inmiddels al contact met de bovengenoemde nieuwe beambten om gezamenlijke acties voor Bastimentos in te zetten. Sindsdien komen we wekelijks bij elkaar en zijn we concreet aan het werk om Bastimentos nog mooier te maken.

En ook de kinderen

Zo hebben we het schoolproject, waar we kinderen leren over afval, recycling en compost. Misschien vind je het vreemd dat dat nodig is maar vergeet niet dat twintig jaar geleden hier nog geen toerist was en de mensen alleen maar natuurlijke producten en afval kenden die ze gewoon in de natuur konden weggooien omdat het toch wel verging. Met het toerisme komen ook de verpakkingen: glas, plastic, blik en ga zo maar door, die natuurlijk niet zomaar in de natuur vergaan en dat moeten de mensen zich hier langzaamaan bewust van worden. En omdat de toekomst bij de kinderen ligt, leggen we hen uit waarom dit afval niet in de natuur mag komen. Ze leren om afval te scheiden en te hergebruiken en hoe ze van plantaardig afval compost kunnen maken die dan weer gebruikt kan worden bij het verbouwen van nieuwe plantaardige producten. 

Tweede onderdeel van het schoolproject is dan ook de aanleg van een schooltuin waar de kinderen groente, fruit en kruiden kunnen verbouwen.

Verder houden we workshops waarin de kinderen van afval nieuwe bruikbare dingen kunnen maken. De meest succesvolle daarvan is de "ziplock" erg handig om plastic zakjes met etenswaar erin hermetisch af te sluiten.

De ziplock maken we van de hals en dop van plastic flessen. Een plastic zak kan door de hals van de fles gehaald worden, de randen van de plastic zak worden daarna over de hals heen gevouwen en je draait de dop erop. Zo simpel en tegelijk zo handig, ik gebruik ze zelf dagelijks!

De "zip-lock"

Zakje door de hals halen,

omvouwen en dop erop.

Om de kinderen te motiveren, behelst het schoolproject een maandelijkse competitie waarmee de winnaars een prijs kunnen verdienen.

Maar voorlopig gaat de meeste energie zitten in het schoonmaken van het eiland. Iedere maand houden we een Clean-Up Day en gaan we met zoveel mogelijk mensen het vuil van de straat halen. Niet alleen het dorp wordt schoon gemaakt, ook de mangroves moeten van veel vuil ontdaan worden, want helaas wordt daar veel illegaal gedumpt. Na weken werken is dat eindelijk gelukt en nu beraden we ons op een manier om de illegale dump te stoppen.

Een boot vol afval

Om dit alles mogelijk te maken, steken we ook veel tijd in het vergaren van geld. Want vuilnis is hier duur. Voor iedere zak afval die in Colon bij de vuilstort wordt aangeboden, moet USD 1,75 betaald worden en dan moet ook de benzine voor de boot nog betaald worden en de vuilniszakken zelf kosten natuurlijk ook geld.

We houden diverse "rommelmarkten" met gedoneerde spullen en we verkopen onze "zip-locks" aan de toeristen met de uitleg van ons goede doel. Verder krijgen we steeds meer locals mee en worden dingen als vuilniszakken inmiddels gedoneerd door de winkeliers.

En zo verkopen we de zip-lock aan de toeristen

De volgende stap wordt nu om het aantal plastic flessen terug te dringen en zowel in de winkels als in de hotels en restaurants de mogelijkheid te bieden om waterflessen van de toeristen opnieuw te vullen uit grote recylce-bare containers of speciale watermachines. 

Kortom, we zijn lekker aan het vrijwilligen!

Het zal nog veel tijd kosten voordat we zijn waar we wezen willen en vaak heb ik het gevoel dat het twee stappen vooruit en één stap terug is, maar er is met deze groep de afgelopen maanden sowieso meer bereikt dan met alle goedbedoelde pogingen in de jaren daarvoor. Laten we hopen dat het doorzet en dat we aan de vooravond staan van een prachtig schoon Bastimentos...

FIJNE FEESTDAGEN EN EEN GEWELDIG GOED 2015!

Onze kerstboom op het plein

Verhuizen

Kinkajou

Maandag 1 december is het zover: Verhuisdag.
Een tweetal weken eerder waren we al op jacht gegaan naar een wasmachine en een nieuw gasfornuis, samen met de huiseigenaar Honky. Zoals we kort geleden ontdekten, is zijn voornaam officieel Alvaro maar, zoals iedereen hier op het eiland, heeft hij minimaal één bijnaam en wordt hij altijd Honky genoemd.
Voor grote inkopen, zoals wasmachine en fornuis, kunnen we het best naar het vaste land en vanwege die grote apparaten gaan we dit keer niet met de reguliere watertaxi naar Almirante maar met Honky's eigen boot. Plan is om naar Changuinola te gaan, maar omdat dat toch weer een extra busrit van drie kwartier is, besluiten we eerst even in Almirante te kijken. Almirante is niet echt een stad, maar blijkt toch een paar relevante winkels te hebben en we slagen zonder problemen. Met behulp van het winkelpersoneel worden beide machines in Honky's boot geladen en in veertig minuten motoren we weer terug naar Bastimentos. Daar roepen we de hulp in van een paar mannen die de apparaten naar boven (het pad heeft zo'n 40 traptreden), naar het huis sjouwen. Je hebt het al begrepen: hier op de eilanden doen ze niet aan thuis-bezorgen...

Zaterdagmiddag (29 november) om vijf uur krijgen we de sleutel van het huis en weet ik dat ik de volgende dag aan het grote inpakken kan gaan beginnen. Alles, behalve de keukenspullen want die pak ik pas op de ochtend van de verhuizing in.
Op D-day staan we vroeg op en na het ontbijt begin ik aan het inpakken van de keuken. Rond negen uur staat het hele boeltje klaar: in totaal zo'n 20 koffers, dozen, tassen, zakken en wat los spul van onhandig formaat.

Omdat het huidige huis een stuk op de heuvel staat en het toekomstige huis verderop in het dorp ook weer een stuk op de heuvel staat, hebben we dit keer niets aan een boot en moet alles de heuvel af, de straat door en de heuvel weer op gesjouwd worden. En omdat we toch ook niet meer de jongsten zijn, besluiten we daarvoor een paar sterke mannen in te huren. Hier in Panama zijn dat (zoals ze hier genoemd worden) de "indio's": de oorspronkelijke indiaanse bevolking (in deze streek van de Gnöbe-Buglé stam). Net als de sherpa's in Nepal, zijn de indio's de "dragers" van dit land. Klein van stuk maar stevig en gespierd, kunnen ze, schijnbaar moeiteloos, onvoorstelbaar veel gewicht versjouwen.
Roberto heeft dus twee man uit het dorp gevraagd en terwijl zij heen en weer sjouwen met onze spullen is Rob in het nieuwe huis aan het klussen (fornuis en wasmachine installeren, dingen ophangen e.d.) en maak ik het oude huis schoon. Binnen drie uur is alles verhuisd en kan ik op weg naar ons nieuwe honk om daar op mijn gemak weer alles uit te pakken. 's Middags om vier uur heeft bijna alles alweer een plek gevonden en kunnen we in onze hangmat genieten van een welverdiend koel drankje.

Montezuma Oropendola

Het went ouderwets snel in het nieuwe huis. De kolibries hebben de nieuwe bird-feeder al volop gevonden en we hebben onze eerste Kinkajou alweer gespot. De Montezuma Oropendola's, met hun prachtige gele staart en specifieke zang, zijn alom vertegenwoordigd in de bomen rondom het huis en 's avonds als het schemert, komt de zacht-zoete geur van de ylang-ylang bloesem ons tegemoet. Gôh, die was ik vergeten maar dat is waar: we hebben hier twee ylang-ylang bomen en ze zitten nokvol bloemen! Heerlijk....

Ylang-Ylang